Culture Read

Summer reads


Το ερώτημα «τι βιβλία να πάρω μαζί μου στις διακοπές;» είναι μία από αυτές τις σταθερές αξίες της ζωής που επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι για να κάνουν την διαδικασία πακεταρίσματος βαλίτσας λίγο πιο δύσκολη. Δεδομένου ότι καλοκαίρι χωρίς βιβλίο δεν είναι καλοκαίρι και για να μη μου βραχυκυκλώσεις (και) φέτος, αποφάσισα να σου μιλήσω σήμερα για κάποια βιβλία που αγαπώ και που πιστεύω πως είναι ό,τι πρέπει για τις διακοπές του καλοκαιριού, καθένα για τους δικούς του λόγους. Ιδανικά θα είχα προσθέσει 250 τίτλους ακόμα, ίσως και περισσότερους, αλλά θέλω να με συμπαθείς και να με διαβάζεις και μετά από αυτό το post! 
 
 
Βαθιά ανάσα, όπως αυτές που παίρνεις λίγο πριν βουτήξεις, και ξεκινάμε!
 
 
PicMonkey-2BCollage2
1. Henry D. Thoreau – Walden ή Η Ζωή στο δάσος
 
 
Καλοκαίρι του 2012, Σίφνος. Η φίλη μου η Διώνη διαβάζει ένα βιβλίο συνεχώς και ανταλλάσσουμε ελάχιστες κουβέντες μέχρι που το τελειώνει και της ζητάω να μου το δανείσει. Επιστρέφω στην Αθήνα και το βιβλίο ξεκουράζετε δυο χρόνια περίπου στη βιβλιοθήκη μου μέχρι που αποφασίζω να το ξεκινήσω. Είναι φορές που διαβάζοντας τις πρώτες γραμμές ενός βιβλίου νιώθεις διαισθητικά την σοβαρότητα που έχει ο συγγραφέας όταν το γράφει. Και αυτό που από την πρώτη στιγμή κατάλαβα ήταν ότι ο Thoreau έπαιρνε και τον εαυτό του και τους αναγνώστες του στα σοβαρά.
Το Walden αντικατοπτρίζει την διάνοια του συγγραφέα του: λαμπερό σαν τον ήλιο το μεσημέρι. Από άποψη γλώσσας πετάει στους ουρανούς, ανάλαφρα αλλά με καλλιτεχνική δεινότητα. Η γλώσσα φοράει τα καλά της. Λαμπερή χωρίς να γίνεται βαριά και εξεζητημένη.
Οι σκέψεις που εκφράζονται στο βιβλίο είναι σκέψεις ενός ανθρώπου που εθελούσια αποχωρεί από τον πολιτισμένο κόσμο για να ζήσει μέσα στο δάσος. Είναι σκέψεις ενός ανθρώπου που αναζητά να βρει αν γίνεται κανείς να ζήσει διαφορετικά από ότι επιβάλλει ο σύγχρονος πολιτισμός.
Ως φιλοσοφία ζωής το βιβλίο, είναι από τα καλύτερα που έχω διαβάσει μέχρι σήμερα. Το βάθος της σκέψης του Thoreau είναι ανάλαφρο, δεν κουράζει με αφηρημένες φιλοσοφικές σκέψεις. Πηγή των σκέψεων και των απόψεων του αποτελούν καθημερινά πράγματα που παρατηρεί ζώντας στην φύση. Δεν είναι σκέψεις κάποιου που στοχάζεται αφηρημένα. Είναι πράγματα που έχουμε βιώσει όλοι μας αλλά ποτέ δεν κάναμε τον κόπο να σταματήσουμε λίγο, να δούμε και να σκεφτούμε πάνω σε αυτά. 
Το Walden είναι βιβλίο που θέλει ησυχία, υπομονή και αργό διάβασμα.
Θέλει να μπορείς να αφεθείς και να νιώσεις. Συμφωνείς ή όχι με τα λεγόμενα του συγγραφέα, αυτός έχει τον μαγικό τρόπο να τον ακολουθήσεις βήμα βήμα στο διανοητικό του ταξίδι. Σου απλώνει το χέρι και εσύ το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι 
να τον ακολουθήσεις για μια βόλτα στο δάσος.
 
 
PicMonkey-2BCollageweqw
2. Charles Bukowski – Τοστ Ζαμπόν
 
 
Πιο Bukowski δε γίνεται. Αν δεν έχεις διαβάσει το Τοστ Ζαμπόν δε ξέρεις τίποτα για τον Bukowski, δε μπορείς να καταλάβεις γιατί είναι αυτός που είναι, γιατί γράφει όπως γράφει.
Σε αυτό το βιβλίο λοιπόν, σου ανοίγεται. Στέκει μπροστά σου γυμνός να τον κοιτάξεις ακριβώς όπως είναι.
Χωρίς φτιασίδια. Σου διηγείται τα χρόνια που τον καθόρισαν και πότε είναι αστείος πότε θορυβώδης και αθυρόστομος πότε συγκινητικός.
Η αφήγηση ξεκινάει από τις πρώτες μνήμες που έχει ο ήρωας Χένρυ Τσινάσκι από τότε που θυμάται τον εαυτό του: τα πόδια των ανθρώπων, ο ήλιος και το τραπεζομάντιλο που κρέμονταν στις πλαϊνές πλευρές του τραπεζιού. Η ιστορία συνεχίζεται με τα απλά πράγματα που μπορούν να κάνουν εντύπωση σε ένα παιδί που σιγά σιγά μεγαλώνει και μαζί του εξελίσσεται ο τρόπος που βλέπει τον κόσμο. Συγγραφέας και ήρωας ταυτίζονται, περιγράφουν τα γεγονότα με χρονολογική σειρά και τολμηρό λεξιλόγιο. Το βιβλίο αυτό εν ολίγοις περιγράφει την διαδικασία ωρίμανσης ενός μικρού αγοριού σε νεαρό άντρα σε ένα σύστημα που οι αδικίες και η ψαλίδα ανάμεσα σε φτωχούς και πλούσιους μεγαλώνει όλο και περισσότερο. Περιγράφει τα αποτελέσματα που έχουν τα γεγονότα αυτά πάνω στους ανθρώπους και τις μεταξύ τους σχέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο πατέρας που χτυπάει τον γιο του για να ξεσπάσει το μίσος του για την κοινωνία και κατά συνέπεια μαθαίνει στον ήρωα να πηγαίνει κόντρα στο σύστημα που εξέθρεψε την οργή της πατρικής φιγούρας.
Στη συλλογική μνήμη των απανταχού αναγνωστών του έχει μείνει ως μια εξομολόγηση εκ βαθέων αφιερωμένη από τον ίδιο σε όλους τους πατεράδες του κόσμου.
 
 
PicMonkey-2BCollageasuauawue
3. Jose Saramago – Περί Τυφλότητος
 
 
Πρόκειται για το πρώτο βιβλίο μιας ουσιαστικά άτυπης τριλογίας. Ο Saramago, με απίστευτη δεξιοτεχνία, παίρνει μια σχετικά φανταστική ιστορία, και μέσω αυτής, αναλύει σύγχρονα ζητήματα.
 
Ένας άνθρωπος χάνει ξαφνικά το φως του. Τα περιστατικά αιφνίδιας τύφλωσης κλιμακώνονται και η κυβέρνηση αποφασίζει να βάλει σε καραντίνα τους τυφλούς. Με γραφειοκρατική ακρίβεια, ο Σαραμάγκου έχει υπολογίσει όλα όσα θα μπορούσαν να συμβούν σ έναν κόσμο που χάνει την όρασή του.
Για πόσο καιρό η κίνηση στους δρόμους θα είναι ομαλή; Για πόσο καιρό θα επαρκούν τα τρόφιμα για τις πεινασμένες ορδές; Πόσος χρόνος χρειάζεται για να καταρρεύσει η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, αερίου και νερού; Τι θ απογίνουν τα κατοικίδια; Οι σεξουαλικοί φραγμοί; Πόσοι τυφλοί φτιάχνουν μια τυφλότητα;
 
Ο Σαραμάγκου δεν χάνει καθόλου χρόνο με εισαγωγές. Στην δεύτερη κιόλας σελίδα εμφανίζεται το πρώτο κρούσμα τύφλωσης. Ένας οδηγός σταματημένος στο φανάρι χάνει ξαφνικά το φως του ή μάλλον το βρίσκει δια παντός καθώς δεν τα βλέπει όλα μαύρα αλλά κατάλευκα. Ο συμπονετικός συνάνθρωπος που θα προσφερθεί να τον οδηγήσει σπίτι του, θα του κλέψει το αυτοκίνητο. Ο πρώτος τυφλός συνοδευόμενος από την έκπληκτη γυναίκα του, πηγαίνει στον οφθαλμίατρο για να διαγνώσει ποιο είναι το πρόβλημα του. Σιγά σιγά τα κρούσματα λευκής τυφλότητας αυξάνονται γεωμετρικά και η κυβέρνηση λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα… Θέτει σε καραντίνα τους τυφλούς και τους μολυσμένους ώστε να περιορίσει την εξάπλωση της ασθένειας. Με πρωταγωνιστές τον οφθαλμίατρο, την γυναίκα του οφθαλμίατρου, τον πρώτο τυφλό, την γυναίκα του πρώτου τυφλού, την γυναίκα με τα σκούρα γυαλιά, τον γέρο με την μαύρη καλύπτρα και τον μικρό με τον στραβισμό ο Σαραμάγκου εξιστορεί μία κατάσταση επιστημονικής φαντασίας , θα έλεγε κανείς εξωφρενική, που όμως είναι ξεκάθαρα αλληγορική. Περιγράφει με γλαφυρότητα την αποκτήνωση του ανθρώπου όταν χάσει την βασικότερη των αισθήσεων. Μία κοινωνία χωρίς όραση παραδίδεται στην αναρχία και το χάος. Η βρωμιά και η δυσωδία βρίσκονται παντού, οι βασικές ανάγκες είναι αδύνατον να εκπληρωθούν και μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό το αίσθημα της αυτοσυντήρησης γιγαντώνεται με αποτέλεσμα την αποθέωση του ατομικισμού. Υπάρχουν όμως κάποια πράγματα σε αυτήν την κοινωνία που μένουν απαράλλαχτα. Ένα από αυτά είναι η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Η επικράτηση του ισχυρότερου και η επιβολή του νόμου του. Και ένα άλλο είναι η δύναμη της συντροφικότητας και του ανθρωπισμού που μπορούν να κάνουν θαύματα ακόμα και κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες.
Σε αυτήν την τυφλή πόλη αγνώστων λοιπόν στοιχείων (δεν έχει και σημασία άλλωστε), υπάρχει κάποιος που βλέπει. Είναι και ο μοναδικός. Η γυναίκα του οφθαλμίατρου προσποιείται την τυφλή για να μπει μαζί με τον άντρα της στο χώρο συγκέντρωσης. Ουσιαστικά, μέσα από τα δικά της μάτια βλέπουμε την εξαθλίωση να παρελαύνει από μπροστά μας. Και όμως, εκείνη θα παρακαλούσε να μην βλέπει, διότι ουσιαστικά ένας που βλέπει σε μία κοινωνία τυφλών είναι το ίδιο με έναν τυφλό σε μία φυσιολογική κοινωνία. Μόνος του. Εκτός τον άλλων, η γυναίκα του γιατρού γίνεται μάρτυρας φόνων, βιασμών και εν ψυχρώ εκτελέσεων. Το μόνο που την διαχωρίζει από τους υπόλοιπους είναι η ικανότητα του να βλέπει. Κατά τα άλλα είναι το ίδιο δυστυχισμένη. Είναι το ίδιο υποχωρητική. Είναι το ίδιο απελπισμένη. Είναι το άτομο που κλαίει σιωπηλά περισσότερο από όλους. Είναι όμως και η μόνη ελπίδα του αναγνώστη για ένα τέλος λιγότερο δυσάρεστο.
Ο Saramago μπορεί να σου φανεί δυσάρεστος μα είναι αληθινός πέρα ως πέρα. Κυνικός, μα με έναν τρυφερό τρόπο που φανερώνει πως θέλει να κάνει τις κοινωνίες καλύτερες με μοναδικό όπλο τις λέξεις του.
Τα βιβλία του τα διαβάζεις χωρίς να σταματάς λεπτό, όπως ακριβώς σε προδιαθέτει να κάνεις και η γραφή του. Σε παρακαλώ κράτησέ τον στα χέρια σου και δείξε του όλη την αγάπη του κόσμου. Γιατί του αξίζει.
 
 
PicMonkey-2BCollagegyyt
4. Paul Auster – H τριλογία της Νέας Υόρκης
 
 
Γυάλινη πόλη: Ένα λάθος τηλεφώνημα μέσα στη νύχτα θα σταθεί η αφορμή ο συγγραφέας ιστοριών μυστηρίου Ντάνιελ Κουίν να υιοθετήσει μια άλλη ταυτότητα και να εμπλακεί σε μια ιστορία που τον υπερβαίνει. 
 
Φαντάσματα: Ο Μπλου προσλαμβάνεται από έναν άντρα ονόματι Γουάιτ για να παρακολουθήσει έναν τρίτο άντρα, τον Μπλακ. (τέλειο;)
 
Το κλειδωμένο δωμάτιο: Ο ήρωας αναλαμβάνει να επιμεληθεί την έκδοση των έργων του καλύτερού του φίλου, Φάνσοου, που εξαφανίζεται δίχως ίχνη και όλοι τον νομίζουν νεκρό. Μόνο που ο Φάνσοου στην πραγματικότητα δεν πέθανε… ποτέ.
 
Η Τριλογία της Νέας Υόρκης είναι ένα καταπληκτικό βιβλίο που αποτελείται από τρεις ιστορίες οι οποίες διαπλέκονται αριστοτεχνικά μεταξύ τους. Σε καθεμιά από τις ιστορίες η αναζήτηση στοιχείων από έναν ντετέκτιβ οδηγεί σε εξαιρετικές συμπτώσεις, που ανάγουν τελικά την απλή παρακολούθηση ενός «υπόπτου» σε μια σπουδή της ανθρώπινης συνθήκης. 
Είναι το κατεξοχήν βιβλίο για να διαβάζεις καθημερινά στην παραζάλη του μεσημεριού ξαπλωμένος σε μια πολύχρωμη αιώρα.
 
 
PicMonkey-2BCollagejkkl
5. Tom Robbins – Τρυποκάρυδος
 
 
Πρόκειται ίσως για τον πιο ευρηματικό συγγραφέα που έχω διαβάσει. Τα βιβλία του σε κάνουν να παθαίνεις λύσσα, σε στέλνουν στην κόλαση και στον παράδεισο ταυτόχρονα, σε κάνουν να βγαίνεις έξω με τους πιο αγαπημένους σου φίλους και να προσποιείσαι ότι νυστάζεις, ότι έχεις να ξυπνήσεις πρωί για να τρέξεις σα ναρκομανής να συνεχίσεις το διάβασμα ως το πρωί. Ανεξάντλητος, με οργιώδη φαντασία και με ιδιάζουσες απόψεις (ίσως και με κάποια εμμονή αλλά κι αυτό γίνεται με τόσο στυλ που αρέσει), σε κρατάει δέσμιο και σε απελευθερώνει μόνο όταν τελειώσεις και την τελευταία σελίδα και παραδεχθείς ότι ο οργασμός είναι εγκεφαλική ενέργεια που προκαλείται μέσω της ανάγνωσης. 
Δεν θα σου πω τίποτα για την ιστορία του Τρυποκάρυδου. Και αυτό γιατί θέλω ουσιαστικά να σου συστήσω το συγγραφέα. Όποιο βιβλίο του και να διαβάσεις αυτό το καλοκαίρι το ίδιο μου κάνει. Θα ‘χεις γνωρίσει έναν μεγάλο μου έρωτα. Που τυγχάνει και Καλοκαιρινός, με κάπα κεφαλαίο.
 
 
PicMonkey-2BCollageweqwg
6. Gabriel Garcia Marquez – Εκατό χρόνια μοναξιά
 
 
Ένα έργο που μου είναι αδύνατο να αποδώσω περιληπτικά. Και αυτό γιατί δεν πρόκειται για μια ιστορία αλλά για πλήθος ιστοριών που δένονται μεταξύ τους, καθώς συμβαίνουν στον ίδιο χώρο, το μυθικό χωριό Μακόντο, κι αφορούν τα πρόσωπα αυτής της πολυπληθούς οικογένειας των Μπουενδία. (ολόκληρο γενεαλογικό δέντρο υπάρχει στην πρώτες σελίδες του βιβλίου για να σε κατατοπίσει ξανά και ξανά)
Κι όμως αυτό το γοητευτικά χαώδες βιβλίο σε τραβάει ακατανίκητα από την πρώτη κιόλας στιγμή. Ουσιαστικά, πρόκειται για αυτό που λέμε μαγικό ρεαλισμό σ’ όλο του το μεγαλείο. Μια επιδημία αϋπνίας που κάνει τους ανθρώπους να ξεχνούν, η μικρή Ρεβέκκα που καταφθάνει μ’ ένα σακί κόκκαλα (των γονιών της) και επιδίδεται στη χωματοφαγία, η ωραία Ρεμέδιος που ο θάνατός της ήταν μια ανάληψη στον ουρανό, η βροχή που κράτησε “τέσσερα χρόνια, έντεκα μήνες και δυο μέρες”, ο γύφτος Μέλκιαδες που “είχε πεθάνει, αλλά είχε ξαναγυρίσει γιατί δεν άντεχε τη μοναξιά”, η κόρη της Αμαράντα που η Κυρία Θάνατος της είπε ν’ αρχίσει να ράβει το σάβανό της και θα πέθαινε όταν το τέλειωνε, τα γράμματα των χωριανών που της δίνουν να πάρει στους πεθαμένους συγγενείς τους, από πού ν’ αρχίσει κανείς και πού να τελειώσει. Και πλάι σε όλα αυτά τα μαγικά, η στυγνή πραγματικότητα των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Οι αγώνες των φιλελεύθερων ενάντια στους συντηρητικούς, οι νοθευμένες εκλογές, η διεκδίκηση των δικαιωμάτων των συλλεκτών της μπανάνας που είχε αιματηρή κατάληξη.
 
“Πολλά χρόνια αργότερα, καθώς αντιμετώπιζε το εκτελεστικό απόσπασμα, ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία θυμήθηκε εκείνο το μακρινό απόγευμα, όταν ο πατέρας του τον πήρε μαζί του για να ανακαλύψει τον πάγο.“ Στο μυθιστόρημα αυτό, η σκηνή αυτή αναφέρεται συχνά, καθώς, όταν ο κολομβιανός συγγραφέας δεν βρυχάται με μαγικό ρεαλισμό έχει ένα και μοναδικό σκοπό: Nα σου τσακίσει τα μάτια με δάκρυα. ‘Οποιος, λοιπόν, δεν έχει κλάψει διαβάζοντας το 100 Χρόνια Μοναξιά δεν έχει δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Πρόκειται για έναν αιώνα μοναξιάς, μιλάει για τη δική μας μοναξιά-τη δική σου και την δική μου- μιλάει για ένα σύμπαν μοναξιάς που θα ταν αδύνατο να υπάρχει χωρίς τους ανθρώπους. 
Αν το διαβάσεις σου υπόσχομαι πως το καλοκαίρι σου θα γεμίσει μαγεία. Και μη σε τρομάξει το μέγεθος γιατί όσο μεγάλο φαίνεται άλλο τόσο μαγικό είναι.
 
 
 
Καλά αναγνώσματα!

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply