Thoughts

Looking at photographs

Οι φωτογραφίες λένε ιστορίες. Ιστορίες για τη ζωή και το θάνατο, ιστορίες για μικρές στιγμές αλλά και μεγάλες εκδηλώσεις. Είμαστε σχεδόν σίγουροι πως μας ταξιδεύουν σε διαφορετικές ηπείρους, πως κοιτάμε μέσα από ζευγάρια μάτια ξένα, βλέπουμε καταστροφές και περιοχές που μαστίζονται από φτώχεια, βλέπουμε το άγνωστο και την ψευδαίσθηση μαζί. Όμως ουσιαστικά το μόνο που βλέπουμε είναι επιφάνειες, κομμάτια χαρτί που λένε μια ιστορία αποσπασματική. Οι ιστορίες που μας είπαν οι φωτογραφίες είναι αφηγήματα που προέρχονται από την εσωτερική μας φωνή. Οι φωτογραφίες είναι μαγικές επιφάνειες που φέρνουν στο νου μνήμες και συναισθήματα.

Εμείς κοιτάμε. Και αφού κοιτάξουμε στρέφουμε το βλέμμα μας αλλού. Υπάρχουν αυστηροί κανόνες σε ό,τι μπορούμε να δούμε και για πόσο καιρό. Οι φωτογραφίες εκπληρώνουν την ανάγκη μας να ικανοποιήσουμε την περιέργεια μας, χωρίς να περιορίζεται από κοινωνικούς άγραφους νόμους.

Βλέπουμε πρόσωπα, βλέπουμε μάτια, βλέπουμε ιδιωτικούς χώρους. Βλέπουμε χωρίς την ανάγκη επαφής. Βιώνουμε την ψευδαίσθηση της οικειότητας. Οι φωτογραφίες μας επιτρέπουν να δούμε ό, τι θέλουμε να δούμε, χωρίς να χρειάζεται να πάρουμε κάποιο ρίσκο.

Πολλές φορές τη φαντασία μας εξάπτουν φωτογραφίες που απεικονίζουν τον κόσμο ως ένα ντουλάπι που κατοικείται από ανθρώπους οι οποίοι πιστεύουμε ότι είναι διαφορετικοί από εμάς και που εμείς τους αποκαλούμε, τρόπον τινά, φρικιά: «Κοίτα το πάχος του, κοίτα έναν άρρωστο, κοίτα τη φτώχεια τους». Και βλέποντας αυτούς τους ανεπιθύμητους «Άλλους» και ορίζοντάς τους ως τέτοιους, θέτουμε τους εαυτούς μας εκτός των ορίων στα οποία αυτοί δρουν και έτσι νιώθουμε ότι είμαστε διαφορετικοί. Ναι, επιθυμούμε να είμαστε διαφορετικοί από αυτούς.

Σαν αντανάκλαση σε συννεφιασμένο παράθυρο, μπορούμε να δούμε μόνο ό,τι έχουμε μάθει να βλέπουμε και τίποτα παραπάνω.

Οι φωτογραφίες δε λένε την αλήθεια και δε μπορούν να μας δώσουν κάποια αξιόλογη πληροφορία. Οι φωτογραφίες δεν είναι τίποτα παραπάνω από άδειες αναπαραγωγές: μας δείχνουν την επιφάνεια της πραγματικότητας και αυτή όχι ολόκληρη αλλά σε κομμάτια.

Ως εκ τούτου, θα μπορούσαμε επίσης να απαλλάξουμε τους εαυτούς μας από το βάρος της προσπάθειας να αντιγράψουμε την πραγματικότητα. Και θα μπορούσαμε να απαλλαγούμε ταυτόχρονα και από την ψευδαίσθηση ότι υπάρχουν φωτογραφίες που δε συνοδεύονται από λόγια. Και θα μπορούσαμε να αφήσουμε πίσω τις ιδέες της αντικειμενικότητας και της αλήθειας, και έτσι θα μπορούμε ελεύθεροι να χρησιμοποιήσουμε τη φωτογραφία με οποιοδήποτε τρόπο μπορούμε να φανταστούμε.

Τώρα αμέσως θα μπορούσαμε να βγούμε έξω και να τραβήξουμε φωτογραφίες, όπως τα παιδιά με μεγάλη ευκολία δημιουργούν ένα σχέδιο στο χαρτί. Το άλογο μπορεί να έχει έξι πόδια και ο άνθρωπος ένα τεράστιο κεφάλι. Όμως έχουμε μεγαλώσει πια: οι κοινωνικές συμβάσεις και οι γνώσεις περιορίζουν τη φαντασία μας και το μόνο που κάνουμε είναι να αναπαράγουμε ό, τι έχει αναπαραχθεί ήδη αμέτρητες φορές. Και αυτό είναι κρίμα.

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply